Het Landschap aan het woord

Macht, aarde en mens 

Ik vind het fascinerend om te zien wat mensen kunnen. Hoe ze uit hun holen kropen en langzaamaan bezit van me namen. Tot waar we nu zijn, de mens als de heerser van de aarde. 

Het is net of ze met allen samen zeven vinkjes hebben: slim, rijk, met velen, veilig, mobiel, (re-)productief en gelovig. Misschien nog wel een vinkje of wat erbij. 

Tenminste dat denken ze allemaal van zichzelf. 

Maar er is ook wel iets van waar. 

Kijk hier eens in de IJsselvallei. Hoe ze de rivier temmen: binnen de dijken maar met langskribben, met nevengeulen, met inlaat en uitlaatwerken, met verhoogde dijken. Piping in de dijk gaan ze inventief te lijf, ze baggeren wat af. Het water moet sneller maar ook niet te snel wegstromen. Meanders maken plaats voor een gekanaliseerde rivier. En nu komen de kronkels weer terug. 

Of de natuur. Ze leggen nieuwe natuur aan alsof die echt is, ze halen bomen en struiken weg waar die niet horen of die er al te lang staan. Ze beheersen de natuurlijke processen als geen ander. 

Toegegeven, ze zitten nu even klem door teveel uitstoot van stikstof maar daar komt vast een innovatie voor. Afzuigen, opzuigen, verdunnen, begraven. Altijd is er een wel een oplossing. Just in time. 

Ook hebben ze even een probleem met energie want de brandstof raakt niet alleen op maar blijkt ook schadelijk. Teveel CO2. En zie iedereen is in de weer met zonne-energie, windmolens en zelfs een kleine kerncentrale is bespreekbaar. Een beetje cynisch, maar toch: precies op tijd breekt de oorlog uit en moet er nog sneller naar alternatieve energie worden gezocht. 

Iedere keer lijkt de mens de oplossing gevonden te hebben. En gaat het leven weer door. Het hele systeem draait ook om doorgaan. Stilstand is achteruitgang zegt men. Alles moet groeien want er komen nog steeds mensen bij die allemaal eten, een huis en inkomen nodig hebben. Het systeem is zo ingericht. Nulgroei bestaat niet. 

Daar komt bij dat het ook allemaal steeds sneller moet, sneller en groter groeien. Exponentieel. 

Het enige dat lijkt af te nemen – als je alle ongelijkheid en mensen die niet meegroeien voor lief neemt – is mijn kwaliteit. Ik, het landschap en de aarde, wordt kaal, eentonig. Ik word uitgemoord. 

Bekijk het eens door mijn ogen. Ik ben er, groei niet of het zal heel langzaam zijn. Af en toe gaat het mis, dan barst ik uit of storm ik de wereld over. Aardbevingen, cyclonen, overstromingen.  Maar eigenlijk ben ik een goedzak, ik laat het gebeuren. Als mensen de dieren, planten, insecten, aardvormen, vernietigen, so be it. Ik reageer er niet direct op maar ik registreer het wel en langzaam, langzaam, langzaam ga ik toch veranderen. 

En dan overstroomt zelfs de IJsselvallei en groeien de brandnetels en de bramen tot de hemel. De hemel waar de ene na de andere storm woedt. 

Want ik neem wraak en zal laten zien wie hier de baas is. De mens met al zijn vinkjes of toch ik.

Gerard Hendrix